‘Het voelt niet alsof je veel uitgeeft’. BUUT-tieners over ingame-aankopen, en wat ze van hun ouders verwachten

Een skin van 5 euro, een extra leven voor 2 euro. Ingame-aankopen lijken klein, maar kunnen ongemerkt oplopen. Wie houdt daar eigenlijk zicht op: jongeren zelf, hun ouders of de gamebedrijven? BUUT sprak met 12- en 13-jarigen over hoeveel ze uitgeven aan games, hoe dat thuis gaat en wie volgens hen verantwoordelijk is.
‘Ik weet eigenlijk niet hoeveel het in totaal is’
Als de tieners gevraagd wordt hoeveel ze hebben uitgegeven aan games, wordt het even stil. ‘Ik denk wel boven de 200 euro,’ zegt James. Raf schat het hoger in: ‘Bij elkaar misschien rond de 400.’ En Lara zegt eerlijk: ‘Ik weet eigenlijk niet hoeveel het in totaal is.’
Het gaat zelden om één grote aankoop. Het zijn losse bedragen: een pass hier, een skin daar. Daardoor raken tieners het overzicht kwijt, en vallen de bedragen vaak onbewust hoog uit. ‘Het is nooit zo dat je in een keer veel uitgeeft,’ zegt James. ‘Het is steeds een beetje. Daardoor voelt het niet alsof het veel is.’
Eigen geld, eigen keuzes
Vrijwel alle jongeren betalen met hun eigen geld: zakgeld, verjaardagsgeld of een cadeaukaart. En dat maakt verschil. ‘Het is mijn geld,’ klinkt het meerdere keren. Dat betekent ook: zelf beslissen waar het naartoe gaat. Al willen sommige tieners best overleggen. ‘Soms vraag ik mijn ouders wel of het verstandig is om een aankoop te doen,’ zegt Raf. ‘Meestal vragen ze dan wat ik er zelf van vindt.’
De rol van ouders: meekijken of loslaten?
De tieners die BUUT sprak, willen geen bemoeienis van hun ouders, maar vinden wel dat ze een belangrijke rol hebben bij ingame-aankopen. Ze verwachten geen controle op elk bedrag, maar wel duidelijke afspraken. ‘Het is de bankpas van je ouders,’ zegt Robert. ‘Dus zij moeten daar ook op letten.’
Volgens de tieners ligt de verantwoordelijkheid dan ook vooral thuis. Niet bij school, niet bij het Jeugdjournaal, en ook niet alleen bij de gamebedrijven zelf. Ouders hoeven niet alles te verbieden, maar wel betrokken te zijn: weten hoe een game werkt, en wat er gekocht kan worden. ‘Bij ons hebben we gewoon afgesproken dat ik het altijd eerst vraag,’ zegt Seth. ‘Dan kijken we samen of het slim is.’ Bij hem staat ook de optie ‘parent controls’ aan. ‘Dan kan ik niet zomaar iets kopen zonder het te overleggen.’
Leeftijdschecks en grenzen
Games proberen zelf ook grenzen te stellen, bijvoorbeeld met leeftijdschecks zoals bij Roblox. Daarover zijn tieners verdeeld. Roblox vraagt sommige spelers om hun leeftijd te bevestigen via een gezichtsscan: je maakt met je telefoon een korte video of foto van je gezicht, waarmee wordt gecontroleerd hoe oud je ongeveer bent. Doe je dat niet, dan raak je bepaalde functies kwijt, zoals chatten met anderen.
Voor sommige jongeren voelt dat omslachtig en onduidelijk. De scan werkt niet altijd, moet soms opnieuw worden gedaan en beperkt met wie je kunt praten. ‘Het is irritant,’ zegt Seth. ‘Je kunt dan ineens niet meer met mensen chatten die je al kent, omdat ze net in een andere leeftijdscategorie zitten. Dan moet je ze helemaal gaan bellen.’
Anderen zien juist het nut ervan. ‘Dan kunnen oude mannen niet meer met jonge kinderen chatten,’ zegt Lara. ‘Je moet even wat meer moeite doen, maar dat is dan maar zo.’
Gedeelde verantwoordelijkheid
Wat dit artikel laat zien: jongeren zien zichzelf niet als slachtoffer. Ze weten dat games geld willen verdienen, dat verleiding erbij hoort en dat kleine bedragen kunnen oplopen. Je moet zelf ‘gewoon goed nadenken’. Tegelijk verwachten ze ook iets van de volwassenen om hen heen.
Maak afspraken voordat het misgaat
Niet elk bedrag hoeft gecontroleerd te worden, maar het helpt als vooraf duidelijk is wat wel en niet kan. Even samen kijken wat er gekocht kan worden in een game voorkomt verrassingen achteraf. En zet de optie ‘parent controls’ aan.
Help je kind met overzicht houden
Kleine aankopen voelen onschuldig, maar tellen op. Af en toe samen terugkijken wat er is uitgegeven, bijvoorbeeld op een vaste dag in de maand, helpt om gevoel te krijgen bij wat ‘veel’ eigenlijk is.
Wees betrokken, niet controlerend
Jongeren willen hun eigen keuzes maken, maar waarderen het als ouders meedenken. Weten hoe een game werkt, of een aankoop echt iets toevoegt en wanneer het tijd is om even te pauzeren, maakt het gesprek makkelijker.
De highlights in 1 minuut:
Ingame-aankopen lijken klein, maar kunnen ongemerkt oplopen
Veel tieners weten niet precies hoeveel zij in totaal aan games hebben uitgegeven
Kleine bedragen voor extra’s zorgen ervoor dat het totaalbedrag vaak uit beeld raakt
Volgens de geïnterviewde jongeren ligt de verantwoordelijkheid vooral thuis
Leeftijdschecks, zoals de gezichtsscan, worden door sommige jongeren als lastig ervaren, terwijl anderen het nut ervan inzien
Betrokkenheid van ouders en overzicht houden op uitgaven worden gezien als belangrijke manieren om verstandig met ingame-aankopen om te gaan.
Conclusie
Een skin van een paar euro of een losse aankoop voelt misschien niet als veel geld, maar juist die kleine bedragen kunnen snel oplopen. De tieners die BUUT sprak vinden dat ze zelf verantwoordelijkheid dragen voor hun keuzes, maar verwachten ook betrokkenheid van hun ouders. Duidelijke afspraken, inzicht in uitgaven en kennis van hoe games werken helpen volgens hen om verstandige keuzes te maken. Jongeren willen hun eigen keuzes maken, maar waarderen het als ouders meedenken. Weten hoe een game werkt, of een aankoop echt iets toevoegt en wanneer het tijd is om even te pauzeren, maakt het gesprek makkelijker.
Open een gratis rekening + €25 starttegoed







