Hoeveel geef je uit aan games? BUUT-tieners over ingame-aankopen en verantwoordelijkheid

article_‘Het voelt niet alsof je veel uitgeeft’. BUUT-tieners over ingame-aankopen, en wat ze van hun ouders verwachten_h_dt

Een skin van 5 euro, een extra leven voor 2 euro. Ingame-aankopen lijken klein, maar kunnen ongemerkt oplopen. Wie houdt daar eigenlijk zicht op: jongeren zelf, hun ouders of de gamebedrijven? BUUT sprak met 12- en 13-jarigen over hoeveel ze uitgeven aan games, hoe dat thuis gaat en wie volgens hen verantwoordelijk is.

‘Ik weet eigenlijk niet hoeveel het in totaal is’

Als de tieners gevraagd wordt hoeveel ze hebben uitgegeven aan games, wordt het even stil. ‘Ik denk wel boven de 200 euro,’ zegt James. Raf schat het hoger in: ‘Bij elkaar misschien rond de 400.’ En Lara zegt eerlijk: ‘Ik weet eigenlijk niet hoeveel het in totaal is.’

Het gaat zelden om één grote aankoop. Het zijn losse bedragen: een pass hier, een skin daar. Daardoor raken tieners het overzicht kwijt, en vallen de bedragen vaak onbewust hoog uit. Vaak betaal je bovendien met virtueel geld, zoals V-Bucks of Robux, waardoor je niet direct ziet hoeveel euro je uitgeeft.

Meest voorkomende geldblunder

Zo kan het lastig zijn om gevoel te houden voor wat je daadwerkelijk besteedt. ‘Het is nooit zo dat je in een keer veel uitgeeft,’ zegt James. ‘Het is steeds een beetje. Daardoor voelt het niet alsof het veel is.’

Dat dit vaker gebeurt, blijkt ook uit onderzoek van BUUT onder ongeveer 500 jongeren van 12 tot en met 17 jaar. Bijna de helft (46 procent) noemt veel geld uitgeven aan ingame aankopen als de meest voorkomende geldblunder – naast geld uitgeven terwijl je eigenlijk aan het sparen bent (42 procent) en iets kopen waar je later spijt van hebt (38 procent).

Eigen geld, eigen keuzes

De jongeren die BUUT sprak, betalen meestal met hun eigen geld: zakgeld, verjaardagsgeld of een cadeaukaart. En dat maakt verschil. ‘Het is mijn geld,’ klinkt het meerdere keren. Dat betekent ook: zelf beslissen waar het naartoe gaat.

Al willen sommige tieners best overleggen. ‘Soms vraag ik mijn ouders wel of het verstandig is om een aankoop te doen,’ zegt Raf. ‘Meestal vragen ze dan wat ik er zelf van vind.’

De rol van ouders: meekijken of loslaten?

De tieners die BUUT sprak, willen geen controle op iedere aankoop, maar vinden wel dat hun ouders een belangrijke rol hebben bij ingame-aankopen. Ze verwachten geen bemoeienis met elk bedrag, maar wel duidelijke afspraken. ‘Het is de bankpas van je ouders,’ zegt Robert. ‘Dus zij moeten daar ook op letten.’

Volgens de tieners ligt een deel van de verantwoordelijkheid dan ook thuis. Ouders hoeven niet alles te verbieden, maar kunnen wel betrokken zijn: weten hoe een game werkt en wat er gekocht kan worden. ‘Bij ons hebben we gewoon afgesproken dat ik het altijd eerst vraag,’ zegt Seth. ‘Dan kijken we samen of het slim is.’ Bij hem staat ook de optie ‘parent controls’ aan. ‘Dan kan ik niet zomaar iets kopen zonder het te overleggen.’

Dat gesprek is niet voor iedere tiener vanzelfsprekend. Uit onderzoek van BUUT blijkt dat bijna één op de vijf jongeren het lastig vindt om thuis te vertellen dat hij of zij veel geld heeft uitgegeven aan ingame aankopen. Onder jongens ligt die drempel iets hoger dan onder meisjes.

Leeftijdschecks en grenzen

Games proberen zelf ook grenzen te stellen, bijvoorbeeld met leeftijdschecks zoals bij Roblox. Daarover zijn tieners verdeeld. Roblox vraagt sommige spelers om hun leeftijd te bevestigen via een gezichtsscan: je maakt met je telefoon een korte video of foto van je gezicht, waarmee wordt gecontroleerd hoe oud je ongeveer bent. Doe je dat niet, dan raak je bepaalde functies kwijt, zoals chatten met anderen.

Voor sommige jongeren voelt dat omslachtig en onduidelijk. De scan werkt niet altijd, moet soms opnieuw worden gedaan en beperkt met wie je kunt praten. ‘Het is irritant,’ zegt Seth. ‘Je kunt dan ineens niet meer met mensen chatten die je al kent, omdat ze net in een andere leeftijdscategorie zitten. Dan moet je ze helemaal gaan bellen.’ Anderen zien juist het nut ervan. ‘Dan kunnen oude mannen niet meer met jonge kinderen chatten,’ zegt Lara. ‘Je moet even wat meer moeite doen, maar dat is dan maar zo.’

Maak afspraken voordat het misgaat
Niet elk bedrag hoeft gecontroleerd te worden, maar het helpt als vooraf duidelijk is wat wel en niet kan. Even samen kijken wat er gekocht kan worden in een game voorkomt verrassingen achteraf. En zet de optie ‘parent controls’ aan.
Help je kind met overzicht houden
Kleine aankopen voelen onschuldig, maar tellen op. Af en toe samen terugkijken wat er is uitgegeven, bijvoorbeeld op een vaste dag in de maand, helpt om gevoel te krijgen bij wat ‘veel’ eigenlijk is.
Wees betrokken, niet controlerend
Jongeren willen hun eigen keuzes maken, maar waarderen het als ouders meedenken. Weten hoe een game werkt, of een aankoop echt iets toevoegt en wanneer het tijd is om even te pauzeren, maakt het gesprek makkelijker.

De highlights in 1 minuut:

Ingame-aankopen lijken klein, maar kunnen ongemerkt oplopen
Veel tieners weten niet precies hoeveel zij in totaal aan games hebben uitgegeven
Kleine bedragen voor extra’s zorgen ervoor dat het totaalbedrag vaak uit beeld raakt
Volgens de geïnterviewde jongeren ligt de verantwoordelijkheid vooral thuis
Leeftijdschecks, zoals de gezichtsscan, worden door sommige jongeren als lastig ervaren, terwijl anderen het nut ervan inzien
Betrokkenheid van ouders en overzicht houden op uitgaven worden gezien als belangrijke manieren om verstandig met ingame-aankopen om te gaan.

Conclusie

Jongeren zien zichzelf niet als slachtoffer. Ze weten dat games geld willen verdienen, dat verleiding erbij hoort en dat kleine bedragen kunnen oplopen. Je moet zelf ‘gewoon goed nadenken’. Tegelijk verwachten ze ook iets van de volwassenen om hen heen. Een streng verbod is niet per se de oplossing. Juist door jongeren zelf keuzes te laten maken en met ze mee te kijken, kunnen ze leren wat virtueel geld in de echte wereld waard is.