Slim of slachtoffer? Wat jongeren kunnen leren van finfluencers..
We prikken door het stereotype, leggen de risico’s uit en geven praktische tips voor ouders.
Een twintiger die uitlegt hoe je “passief inkomen” verdient. Een meisje van achttien dat haar beleggingsportefeuille deelt. Finfluencers – influencers die praten over geld, beleggen en financiële vrijheid – zijn niet meer weg te denken van TikTok en YouTube. Ze lijken jong, succesvol en onaantastbaar. En juist dat maakt ze zo aantrekkelijk voor jongeren.
Rolmodellen met een ringlicht
Vroeger kwam financieel advies van mensen in grijze pakken. Nu komt het van iemand met sneakers, een ringlamp en honderdduizend volgers. Social media brengt die wereld dichtbij,’ zegt Meijer. ‘Je hebt het gevoel dat je de persoon kent, alsof het een vriend is. Dat maakt zijn of haar verhaal geloofwaardig en overtuigend.’
Het leven dat finfluencers tonen (snelle auto’s, zonnige plekken, vrijheid) lijkt binnen handbereik. Maar wat jongeren niet zien, is dat daar vaak jaren werk, risico en geluk aan voorafgingen. ‘Op sociale media zie je zelden het proces,’ zegt Meijer. ‘Je ziet alleen het resultaat. En dat kan het beeld vertroebelen van wat normaal of haalbaar is.’
Niet alleen maar negatief
Toch is Meijer niet van het kamp “finfluencers zijn slecht”. ‘We zien in ons onderzoek juist dat jongeren er ook iets van opsteken. Van de jongeren die influencers volgen, zegt 39 procent dat ze er geld mee hebben verdiend, 46 procent dat ze geld hebben bespaard, en 29 procent dat ze geld hebben verloren. Je kunt dus wel wat leren, als je maar kritisch blijft.’
Volgens hem leren jongeren via finfluencers vaak voor het eerst over beleggen, sparen en financiële onafhankelijkheid. Dat is winst,’ zegt hij. ‘Alleen gebeurt het niet altijd met de juiste nuance. Daarom is het belangrijk dat ouders het gesprek aangaan: niet met “trap er niet in”, maar met “waarom vertrouw je hem of haar?”’
Kritisch leren kijken
Met een finfluencer volgen is niets mis, zegt Meijer. ‘De meeste influencers hebben de intentie om hun volgers echt vooruit te helpen. Ze hebben alleen ook altijd een eigen belang. Dat moeten jongeren beseffen.’ Als ouder kun je vragen: wat zit erachter? Waarom deelt iemand dit? Hoe verdient hij of zij eraan? En klopt het verhaal ook buiten hun kanaal?
Jongeren met een bijbaan zijn vaak al nuchterder, merkt Meijer. ‘Wie weet hoeveel uur werken 50 euro waard is, rekent anders. Dan denk je wel drie keer na voordat je dat geld in crypto stopt omdat iemand online zegt dat het “altijd omhoog gaat”.’
Tips van Wijzer in Geldzaken
5x Zo leert je kind slim van finfluencers
Begin met nieuwsgierigheid Vraag eerst waar je kind naar kijkt, en waarom. ‘Waarom spreekt deze maker jou aan? Wat maakt dat het betrouwbaar voelt?’ Daarna kun je vragen: ‘Waarom denk je dat hij dit deelt?’ of ‘Wat heeft zij eraan als jij dit koopt?’
Maak er een gezamenlijk onderzoek van Kijk samen een video en speel ‘factchecker’. Wat is feit, wat is mening, en waar zit het verdienmodel? Door samen te analyseren hoe overtuiging werkt, help je je kind begrijpen dat marketing en reclame niet altijd zichtbaar hoeven zijn om invloed te hebben.
Laat zien hoe jij het doet Wees eerlijk over je eigen financiële keuzes, ook de minder handige. Vertel bijvoorbeeld eens over een aankoop waar je spijt van had, of een investering die niets opleverde. Door te laten zien dat fouten erbij horen, maak je het onderwerp menselijker (en een stuk minder saai).
Vergroot hun bronnen Laat je kind een video, een artikel en een boek over hetzelfde onderwerp bekijken. Vergelijk samen wat overeenkomt en wat niet. Zo wordt informatie niet iets wat je klakkeloos gelooft, maar iets wat je leert wegen.
Prijs gezonde twijfel Zeg niet: “Mooi dat je het niet deed,” maar: “Goed dat je eerst hebt onderzocht wat waar is.” Het gevoel van zelf grip houden op je keuzes, is de basis van financiële zelfstandigheid.
Zo ga je om met finfluencers
Begin met interesse in plaats van oordeel
Bespreek hoe influencers geld verdienen
Kijk samen content kritisch terug
Vergelijk informatie uit verschillende bronnen
Stimuleer twijfelen en doorvragen
De highlights in 1 minuut
Finfluencers zijn populair en lijken dichtbij
Jongeren zien vooral succes, niet het proces
Ze kunnen er ook van leren
Er zit vaak een verdienmodel achter
Kritisch kijken is essentieel
Eigen geld verdienen maakt jongeren nuchterder
Conclusie - Slim of slachtoffer? Wat jongeren kunnen leren van finfluencers
Finfluencers kunnen jongeren inspireren en kennis toegankelijk maken, maar geven vaak een onvolledig beeld. Door samen te kijken, vragen te stellen en kritisch te blijven, help je je kind om te leren van deze content zonder erin mee te gaan.
Open een gratis rekening + €25 starttegoed
Gratis, veilig en zo geregeld.