Rijbewijs: wie betaalt wat?
Het lijkt nog ver weg, maar voor je het weet is je kind achttien – en dan staat dat felbegeerde rijbewijs bovenaan de verlanglijst. Maar hoe pak je dat aan? Wanneer begin je met sparen, wat is een realistische verdeling van de kosten en welke afspraken maak je samen?
Een rijbewijs is geen goedkope grap. Een lessenpakket, theorie-examen en praktijkexamen kunnen samen al snel meer dan drieduizend euro kosten. Toch denken veel jongeren (en hun ouders) er pas laat over na. ‘Dat rijbewijs komt sneller dan je denkt,’ zegt Joëlla Opraus, expert in financiële communicatie en co-auteur van het boek Later word ik Rijk. ‘Mijn zoon van elf is er nu al mee bezig. Hij vroeg laatst: hoeveel kost dat eigenlijk?’
Praat op tijd over de kosten van het rijbewijs
Volgens Opraus is dit precies het juiste moment om het gesprek aan te gaan. Niet pas als de eerste rijles gepland moet worden, maar ruim van tevoren. ‘Zo geef je je kind niet alleen inzicht in de kosten, maar ook verantwoordelijkheid. Wat kost het? Hoeveel moet je sparen? Hoeveel kun jij bijdragen, en wat kan je kind zelf doen?’
Opa en oma hebben al bij de geboorte van onze kinderen gezegd dat zij later het rijbewijs gaan betalen. Dus daar hoeft mijn kind, de mazzelaar, niet over na te denken.
Femke, ouder
Geen basisbehoefte
Sommige ouders zien het als een vanzelfsprekendheid dat zij het rijbewijs voor hun kind betalen. Maar volgens Opraus hoeft dat niet zo te zijn. ‘Het is heel reëel om van je kinderen te vragen om zelf iets bij te leggen. Een rijbewijs is geen eerste levensbehoefte – je kunt ook gebruikmaken van de fiets of het openbaar vervoer. Je hoeft het dus niet te zien als iets wat er nu eenmaal bij hoort.’
Sparen voor het rijbewijs. Hoe pak je dat samen met je kind aan? Joëlla Opraus geeft deze 3 tips:
Tip 1: begin op tijd met het gesprek
Rond de leeftijd van 14–15 jaar is een goed moment om het over het rijbewijs te gaan hebben. Wil je kind het halen zodra hij mag beginnen? Wat zijn de plannen? En vooral: wat kost het eigenlijk allemaal?
Laat je kind zelf opzoeken:
Wat kost een rijles gemiddeld in jullie regio?
Wat kost een theorie- en praktijkexamen?
Wat is een totaalpakket met les en examen?
‘Stel ook meteen de vervolgvraag,’ raadt Joëlla Opraus aan. ‘Wat kost een auto eigenlijk? Hoe zit het met verzekering, belasting, brandstof en onderhoud? Je kind leert zo dat een rijbewijs geen eindstation is, maar het begin van een hele nieuwe kostenpost.’
Tip 2: maak een realistisch plan
Wie betaalt wat? Er zijn allerlei manieren om dit te verdelen. Joëlla Opraus kreeg vroeger zelf haar eerste rijles cadeau van haar vader – de rest betaalde ze zelf. ‘Het was een steuntje in de rug, maar ik wist: voor de rest moet ik zelf aan de bak. Dus ik ging werken en sparen. Mijn ouders hanteerden deze aanpak ook voor andere dingen, zoals schoenen en kleding. Dus toen het rijbewijs voor de deur stond, vond ik het niet meer dan normaal dat ik het grootste deel zelf zou betalen.’
Ook richting haar eigen zoons volgt ze deze gedachte: ‘Mijn kinderen kunnen niet zomaar aannemen dat wij alles betalen. Als wij besluiten iets extra’s bij te dragen, is dat een cadeautje, geen vanzelfsprekendheid.’
Afspraken die je kunt maken met je kind:
De eerste les is van ons, de rest betaal je zelf.
Wij betalen de ene helft, jij de andere helft.
Je krijgt het rijbewijs als je er zelf eerst een bepaald bedrag voor spaart.
'O, dat wordt dus geen Albu dit jaar.’ Mijn zoon zakte voor zijn scooterrijbewijs en begreep dat dat geld naar het volgende examen ging. Nu is hij al een jaar bezig en komt het autorijbewijs eraan. Zonde van het geld, maar een goede les.
Nikki, ouder
Tip 3: koppel er een motivatie aan
Vroeger was het bijna standaard: ‘Als je niet rookt, krijg je later je rijbewijs.’ Volgens Opraus hoor je die afspraak nog steeds, vooral als reactie op het tegenwoordig (helaas) populaire vapen. ‘Het is een manier om goede keuzes te stimuleren, maar het werkt alleen als je het bespreekt als een afspraak, niet als een dreigement,’ legt ze uit.
Andere populaire ‘deals’ die ouders maken:
Geen drugs of alcohol? Dan leveren wij een bijdrage aan je rijbewijs.
Spaar je zelf de helft? Dan verdubbelen wij het bedrag.
Als jij je eigen telefoon bij elkaar spaart, dan denken we mee over je rijbewijs.
