Op naar de brugklas! Hoort daar ook meer zakgeld bij?
Je kind gaat naar de middelbare school. Dat brengt allerlei ontwikkelingen met zich mee. Op sociaal-emotioneel gebied, maar ook financieel: je tiener krijgt nieuwe interesses en daar hoort een ander uitgavenpatroon bij. Welke afspraken maak je in deze fase over zakgeld?
Een nieuwe rugzak, een fiets, schriften, kaftpapier, een rekenmachine en een telefoon. Dat heeft je puber allemaal nodig voor de brugklas. Maar daar stopt het niet met de uitgaven: eenmaal op de middelbare school komen er talloze verleidingen op hem af.
‘De eerste ochtend zit je nog braaf klaar met zijn broodtrommeltje en een fles water, maar dat leer je gauw genoeg af,’ weet financieel opvoedexpert Johanneke Mijnhardt. Vanaf het moment dat haar tieners naar de middelbare school gingen, aten ze vooral frikandelbroodjes en kaasbroodjes. ‘Die wilde ik niet sponsoren, dus daar moesten ze zelf voor sparen.’
7 tips voor goeie afspraken over zakgeld
Welke afspraken maak je nog meer over zakgeld op de middelbare school? Johanneke Mijnhardt geeft tips:
Van week naar maand
Op de basisschool kreeg je kind misschien elke week zakgeld. Nu is het een goed moment om dat te veranderen in elke maand. ‘Zo leert je kind nog langer te doen met een bedrag en krijgt hij meer inzicht.’
Tijd voor een buffer
Sparen met een beloningssysteem
Daar is niks kinderachtigs aan, weet Johanneke Mijnhardt: ‘We zijn allemaal gevoelig voor beloningen. Misschien koop jij ook wel eens iets moois voor jezelf of gun je jezelf een avondje Netflix als je de hele week hard hebt gewerkt. En wat denk je van het berichtje dat je krijgt als je tienduizend stappen hebt gehaald? Het is fijn als je de bevestiging krijgt dat je goed bezig bent. Uit onderzoek van Dan Ariely, auteur van het boek Geld en gedrag, blijkt zelfs dat mensen twee keer zoveel sparen als ze hun spaarvoortgang zichtbaar en tastbaar maken.’
Rustig aan met de Tikkies
Was jij eerst de enige die Tikkies kreeg van je kind? Nu zal hij ze ook sturen naar vrienden en vriendinnen, én ze zelf ontvangen. ‘Maak je kind ervan bewust dat Tikkies in feite leningen zijn, ook al zijn het kleine bedragen,’ zegt Johanneke Mijnhardt. ‘Spreek af tot welk bedrag je kind dingen mag voorschieten, of juist anderen mag laten betalen, en op welke termijn iets terugbetaald moet worden.’
Bepaal samen het nieuwe bedrag
Maak een lijstje met inkomsten en uitgaven. Krijgt je kind alleen zakgeld, of moet hij vanaf nu ook kleding zelf betalen? Moet hij alle snacks buiten de deur betalen of alleen broodjes in de kantine? En hoe zit het met bioscoopbezoekjes of een uitje naar de gamehal? Of cadeautjes voor vrienden die jarig zijn? ‘Stel de hoogte van het bedrag vast en wie wat betaalt. Schrijf dit ergens op en bedenk dat de afspraken kunnen veranderen. Je kind ontwikkelt zich op de middelbare school snel, en zijn uitgavenpatroon dus ook.’
Ik zag dat mijn zoon vaak naar McDonald’s ging. Toen ik hem erop aansprak, zei hij dat hij ook wel gezond wilde eten, maar dat dit zo duur is. Nu hebben we de afspraak dat hij mij een Tikkie mag sturen als hij kiest voor een smoothie of een bakje fruit.
Dorien (moeder, 39 jaar)
Laat je kind meebeslissen
‘Eerst volgde ik de richtlijnen van het Nibud. Maar sinds mijn kinderen naar de middelbare school gaan, pak ik het anders aan. Ze mogen nu onderhandelen over de hoogte van hun zakgeld,’ vertelt Johanneke Mijnhardt.
‘Ze geven minstens 3 redenen waarom ze meer zakgeld zouden moeten krijgen dan het minimale bedrag. Dit levert interessante gesprekken op. Zo bracht mijn dochter een keer het argument van inflatie naar voren, en mijn zoon vond dat hij meer kleedgeld mocht omdat hij grote kleding draagt en dat is duurder. Niet dat ze altijd hun zin krijgen, maar het is een mooie manier om ze te laten oefenen met onderhandelen. Een vaardigheid die ze later in hun baan ook goed kunnen gebruiken.’
Wees consequent, maar ook begripvol
Afspraken zijn er niet voor niets. Daar moet zowel jij als je kind zich aan houden. Maar wees ook weer niet te streng, zegt Johanneke Mijnhardt. ‘Stel: je kind vindt nieuwe vrienden maken lastig, maar wordt dan een keer meegevraagd naar de bioscoop. Jullie hebben eigenlijk de afspraak dat ze dat zelf moet betalen, maar ze heeft geen geld meer. In zo’n geval kun je best bijspringen. De sociaal-emotionele ontwikkeling is op de middelbare school minstens zo belangrijk als financiële opvoeding.’
