Geld lenen aan je kind? Tips

‘Mam, mag ik een voorschot op mijn zakgeld?’ Je dochter wil geld uitgeven wat ze (nog) niet heeft. Hoe lost ze dat op? Juist: door geld te lenen. Van jou, haar vrienden en vriendinnen, of van webshops waar ze haar bestellingen pas later hoeft te betalen. Lekker makkelijk! Moet je hierin meegaan, of trap je op de rem?

Schaamte rond geld lenen

Pubercoach Janneke Terbille beantwoordt in de podcast Positief met pubers wekelijks opvoedvragen van ouders met kinderen op de basisschool. Ze heeft al meer dan 350 afleveringen gemaakt, maar nog nooit kreeg ze een vraag over geld lenen.

‘Ik heb het idee dat er veel schaamte om dit onderwerp heen hangt,’ zegt ze. ‘Ouders willen het graag privé houden als hun kind geld leent en daardoor in de problemen komt. Ze lossen het liever zelf op, zonder dat iemand ervan hoeft te weten.’

Is het dan zo erg?

Zodra ze achttien zijn, mogen tieners abonnementen afsluiten, leningen aangaan, creditcardbetalingen doen en kopen op afbetaling. Voor elke betalingsverplichting zijn ze vanaf dat moment zelf verantwoordelijk. Dit gaat vaak mis: volgens de BKR, die alle leningen in Nederland bijhoudt, had in 2019 een op de vijf jongeren tussen de 18 en 27 jaar een ‘consumptief krediet’, oftewel een openstaande schuld.

1 op de 5

18-27 jaar

Recenter bleek uit een rondgang van de dat in mei 2024 24 duizend jongeren een betalingsachterstand hebben. Dit aantal zou elk jaar met 1 tot 2 procent toenemen.

Ja, en wat moet ik ermee?

Leningen? Schulden? Betalingsachterstanden? Als je minderjarige kinderen hebt, denk je misschien dat dit allemaal zorgen zijn voor later. Jouw kind is immers nog geen achttien. Maar financiële zelfredzaamheid begint al eerder. Als je je kind er al vroeg bewust van maakt hoe het werkt met lenen en schulden opbouwen, kun je problemen op latere leeftijd voorkomen.

Bovendien: de Tikkies die jouw kind krijgt, zijn in feite leningen, net als openstaande bedragen bij ‘Koop nu, betaal later’-apps. Officieel mag jouw kind nog niet ‘achteraf betalen’, maar we weten allemaal dat het gebeurt. Je hoeft geen Einstein te zijn om de leeftijdscontroles op dit soort websites te omzeilen. Hou daarom de volgende tips in gedachten, als je kind geld wil lenen of zelf uitleent:

Zo leer je je kind verantwoord omgaan met lenen

Leg uit wat lenen betekent

Een paar euro lenen aan je kind: het lijkt misschien onschuldig. Net als broodjes of make-upartikelen die worden voorgeschoten door vriendinnen. Maar iets wat klein begint, kan al snel groot worden.

‘Leg je kind uit dat geleend geld altijd ergens vandaan moet komen,’ zegt Janneke Terbille. ‘Als je een bedrag leent, betekent dit dat je een schuld hebt uitstaan bij iemand. Als je die niet betaalt, worden mensen boos. Instanties gaan rente rekenen of zelfs met aanmaningen werken. En dan kan het bedrag enorm oplopen.’

Leg uit wat schuld betekent

Een lening betekent dat je een schuld hebt uitstaan. Maar een schuld hoeft niet altijd een probleem te zijn. Als je de Tikkies van je vriendinnen of de laptop op afbetaling gewoon kan betalen, is er niets aan de hand. Het wordt pas een probleem als de hoeveelheid geld die binnenkomt lager is dan wat je nog terug moet betalen. Leg je kind uit dat lenen alleen verstandig is als je zeker weet dat er genoeg geld op de bankrekening staat.

Bespreek het verschil tussen needs en wants

Wil je dochter geld lenen om iets voor zichzelf te kopen? Bespreek dan waarom ze dat wil.

‘Heeft ze het echt nodig, of is het een wens? Probeer je kind bewust te maken van dat verschil,’ zegt Janneke Terbille. ‘Schoenen heb je nodig. Maar schoenen van 250 euro niet per se. Wil ze die toch hebben? Kijk dan of er andere manieren zijn om eraan te komen. Je dochter kan sparen of een bijbaantje zoeken. Als ze het écht wil, gaat ze ervoor. En anders is het blijkbaar toch niet zo belangrijk.’

Maak afspraken over geld (uit)lenen

Bespreek van tevoren wanneer je dochter wel of geen geld mag (uit)lenen, en hoe ze dat aanpakt.

Je kunt bijvoorbeeld afspreken dat ze betaalverzoeken altijd meteen terugbetaalt
Dat ze één keer per week checkt of haar eigen betaalverzoeken zijn voldaan
Dat ze een maximumbedrag hanteert
Dat ze pas opnieuw leent of uitleent als eerdere bedragen zijn terugbetaald

Verbind een gevolg aan het gedrag

Gaat het toch mis, en heeft je dochter iets geleend wat ze niet kan terugbetalen? Geef haar dan geen straf, maar verbind wel gevolgen aan haar gedrag, adviseert pubercoach Janneke Terbille.

‘Mijn dochter heeft een keer 50 euro via onze bankrekening uitgegeven aan Robux. Ze wilde het van haar spaarrekening terugbetalen, maar dan zou ze er niets van leren. We hebben toen een aantal weken zakgeld ingehouden.’

Zo leer je je kind verantwoord omgaan met lenen

Leg uit wat lenen echt betekent
Geleend geld moet altijd worden terugbetaald en kan groter worden door rente en kosten.
Maak duidelijk wat een schuld is
Een schuld is niet altijd een probleem, maar wordt dat wel als je hem niet kunt terugbetalen.
Leer onderscheid maken tussen behoefte en wens
Niet alles wat je wilt kopen is nodig; bewust kiezen voorkomt onnodig lenen.
Maak duidelijke afspraken
Afspraken over bedragen, terugbetalen en timing helpen om overzicht te houden.
Koppel gedrag aan gevolgen
Door consequenties te verbinden aan fouten leert je kind verantwoordelijkheid nemen.

De highlights in 1 minuut:

Jongeren komen steeds vaker in aanraking met lenen en schulden
1 op de 5 jongeren (18–27 jaar) heeft een consumptief krediet
Financiële opvoeding begint vóór het 18e levensjaar
Ook Tikkies en achteraf betalen zijn vormen van lenen
Duidelijke afspraken helpen problemen voorkomen
Gevolgen koppelen aan gedrag zorgt voor leerervaring

Conclusie

Geld lenen lijkt vaak onschuldig, maar kan grote gevolgen hebben als kinderen niet begrijpen hoe het werkt. Door op tijd het gesprek te voeren, duidelijke afspraken te maken en je kind bewust te maken van de gevolgen, help je hen om verantwoord met geld om te gaan en problemen in de toekomst te voorkomen.