Van Marktplaats tot Vinted: zo stimuleer je ondernemerschap bij je kind

Tweedehands sneakers verkopen op Vinted, oude spelletjes slijten op Marktplaats of zelfgemaakte armbandjes aanbieden op Instagram. Ondernemen is voor jongeren toegankelijker dan ooit. Dankzij online platforms kunnen ze met een paar klikken een product verkopen aan iemand die kilometers verderop woont.

Drempel lager om te ondernemen

Ook zien ze steeds meer volwassenen om hen heen die een eigen bedrijf beginnen: het aantal zelfstandigen dat zich inschrijft bij de Kamer van Koophandel neemt al jaren toe. ‘De drempel om te ondernemen is lager dan vroeger,’ zegt Babet Boswinkel, expert Jongeren & Geldzaken bij ABN AMRO. ‘En dat is een goede ontwikkeling. Jongeren leren er ontzettend veel van: onderhandelen, prijzen bepalen en de waarde van geld inschatten. Ze krijgen inzicht in hun financiën en leren keuzes maken over inkomsten en uitgaven.’

Meer geld verdienen

Maar er zijn meer redenen dat ondernemen zo aantrekkelijk is. Jongeren willen vaker zelf geld verdienen, zowel om financieel onafhankelijker te zijn als uit nieuwsgierigheid. ‘Sommigen willen simpelweg meer te besteden hebben dan hun zakgeld of bijbaan toestaat, anderen vinden het gewoon leuk om iets op te bouwen,’ zegt Boswinkel.

Bijdragen aan de maatschappij

Ook speelt maatschappelijke betrokkenheid een rol. ‘We zien steeds meer jongeren die niet alleen ondernemen voor zichzelf, maar ook om een goed doel te steunen. Denk aan inzamelacties of het verkopen van zelfgemaakte producten om geld op te halen voor oorlogsslachtoffers,’ zegt Boswinkel.

Waardevolle lessen

Ondernemen gaat verder dan geld verdienen. Jongeren leren kritisch nadenken over prijzen, onderhandelen en financiële keuzes maken. ‘Veel jongeren die kleding verkopen op Vinted, kijken eerst wat anderen vragen voor een vergelijkbaar product. Dat is marktonderzoek in de praktijk,’ zegt Boswinkel. Ook krijgen ze inzicht in kosten en baten. ‘Wie zelfgemaakte sieraden verkoopt, moet berekenen hoeveel de materialen kosten en hoeveel winst overblijft. Daardoor leert een jongere spelenderwijs budgetteren.’

Je leert van je fouten

Ondernemen brengt bovendien verantwoordelijkheid met zich mee. ‘Jongeren moeten afspraken nakomen en zorgen dat producten op tijd verstuurd worden. Dit vergroot hun gevoel van eigenaarschap en betrouwbaarheid,’ zegt Boswinkel. En ze leren van hun fouten. ‘Soms prijzen ze een product te laag of vergeten ze verzendkosten mee te nemen. Maar juist door die fouten te maken, worden ze steeds beter in plannen en geld beheren.’

Hoe kun je als ouder het beginnende ondernemerschap ondersteunen?

Deze tips komen uit verschillende boeken over ondernemerschap en financiële opvoeding:

• Geef je kind een ondernemersuitdaging

Laat je kinderen een creatieve manier bedenken om geld te verdienen. Geef een klein startbudget (bijvoorbeeld 5 euro) en daag ze uit: hoe kun je dit bedrag laten groeien? Ze kunnen oude spullen opknappen en verkopen, zelfgemaakte accessoires verkopen of een klusdienst opzetten voor buren. Op deze manier leren ze denken als een ondernemer en krijgen ze inzicht in kosten en winst.

• Laat het hele gezin meedoen

Ondernemerschap hoeft niet iets te zijn wat je kind alleen doet. Maak er een gezinsproject van. Knap bijvoorbeeld samen tweedehands meubels op en verkoop ze via Marktplaats. Of verzin een challenge waarin iedereen in het gezin iets verkoopt en kijkt wie het meeste winst maakt. Dit maakt ondernemen niet alleen leerzaam, maar ook leuk.

• Zie tegenslagen als onderdeel van succes

Niet elk ondernemersidee zal een succes zijn. Dat is prima, want fouten maken hoort erbij. ‘Het belangrijkste is niet dat je kind nooit verliest, maar dat het leert weer op te staan,’ schrijven Annelou van Noort en Joëlla Opraus in Later word ik Rijk. Heeft je kind een product te goedkoop verkocht? Is er iets niet aangekomen bij een koper? Bespreek samen hoe zij of hij dit een volgende keer anders kan aanpakken.

• Leer ze hoe je slimmere financiële keuzes maakt

‘Wil ik nú mijn geld uitgeven, of kan ik het beter investeren?’ Hoe eerder kinderen leren dat keuzes die ze nu maken invloed hebben op de toekomst, hoe beter ze later met geld om kunnen gaan. Zo legt Morgan Housel in De Psychologie van Geld uit dat het vermogen om te wachten op je ‘beloning’ een van de grootste voorspellers is van financieel succes.

Moedig je kind aan om een deel van de winst te herinvesteren of te sparen voor grotere doelen. Geef bijvoorbeeld de keuze: ‘Je kunt deze 10 euro uitgeven aan snoep, of je kunt het gebruiken om iets te kopen dat je met winst doorverkoopt.’ Dit maakt sparen en investeren tastbaar en motiveert ze om bewuste keuzes te maken.

• Bepaal samen een spaardoel en reken het uit in tijd

In Later word ik Rijk wordt geadviseerd om jongeren te laten berekenen hoeveel werk er nodig is om een doel te bereiken. Stel dat je kind een nieuwe telefoon wil kopen van 600 euro. Hoeveel sneakers moet hij of zij verkopen op Vinted? Hoeveel uur werken bij de supermarkt? Dit maakt geld concreet en helpt hen beter plannen.

• Maak een ‘speelgoed-CEO’ van je kind

In Rijke pa, Arme pa beschrijft Robert Kiyosaki hoe hij als kind kleine ondernemingen opzette en zo de basisprincipes van geld leerde. Laat je kind nadenken als een echte ondernemer door te kijken naar een bedrijf dat hij of zij interessant vindt. Vraag: ‘Als jij de baas was van McDonald's, hoe zou jij meer klanten aantrekken?’ of ‘Hoe zou jij je eigen sneakermerk starten?’ Dit helpt kinderen om te begrijpen hoe bedrijven werken en leert ze strategisch denken.

• Verdiep je samen in inspirerende ondernemersverhalen

Veel selfmade ondernemers delen hun ervaringen in boeken en documentaires. Later word ik Rijk verwijst naar het boek Rich Habits, Poor Habits, waarin wordt beschreven dat succesvolle ondernemers maandelijks minstens twee boeken lezen over geld en business. Kijk samen een documentaire over ondernemerschap, zoals Inside Bill’s Brain (over Bill Gates), en bespreek wat je kind daarvan kan leren.